calculemus 12 stycznia 2012

Cafe Aleph - Kącik Czytelniczy

Witold Marciszewski

Oddajemy się tu czytelnictwu w sposób zdalny (tak można przetłumaczyć on line), to znaczy zamiast brać do ręki solidnie oprawiony tom, przywołujemy lekturę na ekran jednym ruchem klawisza.

Wyposażanie kącika zaczynamy od tekstów filozoficznych, ponieważ należy on do domeny sieciowej poświęconej filozofii, w szczególności roli filozofii w nowoczesnym społeczeństwie informatycznym. Stąd nazwa domeny calculemus.org. -- łaciński czasownik w trybie rozkazującym, który się tłumaczy na hasło RACHUJMY. A że rachowanie to umiejętność wspólna umysłom ludzkim i komputerom, mamy tu motto stosowne dla filozofii ery komputerowej.

Jest ono cytatem z programu naukowego, który sformułował Gottfried Wilhelm Leibniz (1646-1716), genialny filozof i matematyk. Swymi śmiałymi prognozami wyprzedził on o trzy wieki epokę informatyczną, a nawet wniósł do niej ważne konstrukcje techniczne i matematyczne. Wynaleziony przezeń mechaniczny kalkulator to odległy przodek elektronicznego komputera cyfrowego. A będąca jego dziełem arytmetyczna notacja binarna okazała się być idealnym językiem dla komputerów.

Pierwsza seria odsyłaczy (linków) oprowadzi Gości naszego Kącika po domenie calculemus i powiązanych nią blogach. Przedtem jednak trzeba wskazać na zdalny (on line) zbiór lektur filozoficznych najbardziej kompletny i wybitnie kompetentny, mianowicie Stanford Encyclopedia of Philosophy.

Żeby korzystać z tekstów angielskich, dobrze jest mieć pod ręką słowniki. Jest ich duży wybór. Rekomenduję w szczególności następujące.

  • The Free Dictionary
    Słownik definicyjny - b. bogaty i przejrzysty; podaje też komentarze lingwistyczne (sprawdźmy np., czy pisze się "on line" czy "online") i dźwiękowy wzorzec wymowy.
  • Google - Tłumacz.
    Słownik przekładowy w obie strony. Daje przekłady polsko-angielskie i odwrotne oraz na prawie 50 innych języków, także dźwiękowy wzorzec wymowy angielskiej. >
  • MEGAsłownik firmy "Iwona"
    Słownik polsko-angielsko-polski, z wzorcem dźwiękowym wymowy angielskiej.

Podstawową pomoc w studiowaniu stanowią biblioteki tekstów. Dla przykładu wymieniam bibliotekę o tematyce szczególnie dziś aktualnej, gdy jednym z naczelnych problemów społecznych jest zagadnienie wolności. Jest to:

Osobny komentarz należy się wikipedii. Są w niej artykuły słabe i są wysoce kompetentne. Średnio biorąc, można na niej polegać, także w kwestiach filozoficznych.

Format i technikę wikipedii da się także stosować do tworzenia własnych stron, co jest szczególnie przydatne, gdy jest to praca zespołowa, np. ze studentami lub uczniami. Problem stwarza jednak brak systemowych zabezpieczeń przed szkodami, które mogą wytworzyć działania osób niepowołanych. Z własnych doświadczeń mogę dać zarówno przykłady tej techniki, jak i związanych z nią trudności.

Oprowadzając teraz po swych kątach jako gospodarz, powinienem się na wstępie przedstawić. Czynię to w swym blogu zatytułowanym "Polemiki i Rozmówki". W notatce autobiograficznej znajduje się link do książki, "Mechanization of Reasoning in a Historical Perspective", której jestem inicjatorem i współautorem, toteż jej tytuł oddaje znaczną część moich zainteresowań. Link ten ilustruje zarazem technikę korzystania z kolosalnego już zbioru książek udostępnionego "on line" przez firmę Google; pozycje osiągalne tą drogą są zaznaczane frazą "Wynik z Google Books". Tak udostępnione książki można nie tylko czytać, lecz także szukać w nich interesujacych nas pojęć lub wiadomości. Oto przykład mechanizmu wyszukiwania w jednej z takich pozycji.

To, co zwiedzimy obecnie bardziej systematycznie, jest to przykład witryny prowadzonej przez pracownika nauki i zarazem nauczyciela akademickiego. Tego typu witryn prowadzonych przez profesorów jest w Sieci tysiące, dalece się różniących między sobą co do struktury i stosowanych technik. Termin "witryna" oddaje charakter jakby wystawy własnych produktów, natomiast angielski odpowiednik "website" dokładniej charakteruje naturę tego tworu informatycznego.

Witryna może sie zawierać w jakiejś udzielonej posiadaczowi witryny domenie. Może też być odrębną domeną, jak w przypadku calculemus.org, co daje posiadaczowi większą swobodę organizowania materiału. Oto przykład witryny profesora usadowionej w domenie jego uczelni.

Domena calculemus.org jest o tyle nietypowa, że posługuje się kilkoma technikami formatowanie tekstów, stosownie do ich treści, formy i przeznaczenia. Systemem operacyjnym obsługujacym oprogramowanie jest Linux, serwer znajduje się w jednej z uczelni (SGGW w Warszawie), zaś stosowane w nim aplikacje dostarczają formatów: txt (ASCII), pdf, html, doc. Z tą domeną skorelowana jest inna -- -- marciszewski.eu -- wykorzystana do prowadzenia blogu w formacie WordPress.

Zwiedzanie tego kompleksu zaczniemy od wejścia na stronę główną domeny.